Spółka Cywilna "ARDEN" Bogdan Zerek & Jolanta Jakima-Zerek
35-605 Rzeszów ul. Bławatkowa 35, tel. (017) 85-74-197, tel. kom. 663 446 166
"Szkoła przyszłych mistrzów" Część IV - "Gra pozycyjna"
Mark Dworecki, Artur Jusupow        cena 50 zł

Książka wydana przez S.C. "ARDEN".
 

Gra pozycyjna Mark Dworecki

PRZEDMOWA


      Przedstawiam czwartą książkę z serii Szkoła Przyszłych Mistrzów, która bazuje na materiałach szkoły Dworeckiego-Jusupowa dla utalentowanych młodych szachistów. Dla tych, którzy nie znają poprzednich książek ("Metody szachowego treningu", "Sekrety debiutowego przygotowania", "Technika gry szachowej"), wyjaśniam, że przeprowadziliśmy kilka tematycznych sesji szkoły, poświęconych ważnym kierunkom szachowego rozwoju. Nie mieliśmy odpowiedniej ilości czasu aby przedstawić koniecznego zasobu konkretnych wiadomości, a nawet było to niemożliwe, ponieważ proces kształcenia szachisty praktycznie nigdy się nie kończy. Naszym zadaniem było znalezienie słabych stron w grze naszych słuchaczy i pomoc w ich usunięciu, oraz zademonstrowanie najbardziej wydajnych sposobów uczenia się szachów oraz poznanie ogólnych zasad, idei i metod prowadzenia walki. Właśnie takie podejście do problemu nauki gry szachowej było podstawą wszystkich książek z serii Szkoła Przyszłych Mistrzów. Obecna książka nie stanowi wyjątku, a jest poświęcona doskonaleniu pozycyjnego mistrzostwa.
      Nawet dorośli ludzie czasami naiwnie wierzą w istnienie tajemniczych dróg, które prowadzą do szybkiego sukcesu. Autorzy wielu książek szachowych sprytnie wykorzystują tę wiarę twierdząc, że znają jedyną prawidłową drogę - nową, oryginalną, a do tego jeszcze tajną i nikomu nie znaną. Prawda jest bardzo prozaiczna. Do sukcesu prowadzi wiele dróg i żadna z nich nie jest łatwa. Trzeba opanować wiele różnorodnych metod pracy, umiejętnie je połączyć w zależności od swoich upodobań, indywidualnych predyspozycji, stylu i siły gry.
      Mam nadzieję, że ta i poprzednie książki pomogą wam w tym.
      W pierwszej i drugiej części książki autorzy przedstawiają różnorodne możliwości pozycyjnej gry i podejścia do rozwoju pozycyjnego mistrzostwa, oraz metody poszukiwania pozycyjnych rozwiązań. Zobaczycie, że nawet ten sam problem można czasami rozpatrywać z różnych punktów widzenia, jak na przykład, koncepcja gry na różnych skrzydłach w lekcjach A. Jusupowa i A. Kosikowa.
      Z idei, które rozpatrywałem w moich wykładach, szczególnie polecam temat "Profilaktyczne myślenie". Dlaczego jest on wyjątkowo ważny dla szachisty praktyka zrozumiecie to, po przerobieniu odpowiedniego wykładu.
      Szachy są sztuką praktyczną. Sama teoria nie wystarcza. Konieczny jest odpowiedni trening (jeden z ważniejszych elementów pracy szachowej!). Do programu każdej sesji szkoły ciągle włączaliśmy nie tylko wykłady, ale też zajęcia praktyczne. Opisanie ich znajdziecie w pierwszej i trzeciej części książki.
      Obecna książka jest oparta na materiałach sesji szkoły, która odbyła się na początku 1992 roku. Uczestniczyli w niej młodzi utalentowani mistrzowie, którzy wkrótce stali się arcymistrzami - Władimir Kramnik i Igor Henkin. Nie tylko sami uczestniczyli w zajęciach, ale także prowadzili wykłady. Na pierwszy rzut oka wydaje się, że ich lekcje dotyczą tylko debiutów. Jednak wyjaśniając teorię pewnych wariantów obrony holenderskiej, Kramnik i Henkin omawiali swój pogląd na powstające przy tym pozycje i związane z nimi strategiczne idee. Właśnie w taki sposób współcześni szachiści na ogół przyswajają sobie typowe układy, które są charakterystyczne dla stosowanych przez nich debiutów. Inne podejście do studiowania typowych pozycji gry środkowej jest pokazane w moim wykładzie, też umieszczonym w trzeciej części.
      Część czwarta jest poświęcony czysto praktycznemu zastosowaniu różnorodnych zasad gry pozycyjnej. Analizowane są w niej skomplikowane ze strategicznego punktu widzenia partie, które rozgrywano w bardzo silnych turniejach. Także w tym przypadku interesujące jest porównanie sposobów myślenia oraz podejście do sposobów rozwiązywania problemów przez słynnych arcymistrzów, jak Artur Jusupow i Jewgienij Bariejew.
      Z przykrością muszę zauważyć, że Jusupow nie uczestniczył w ostatnich sesjach szkoły, ponieważ opuścił Rosję i osiedlił się w Niemczech. Napisał wykłady później, gdy przygotowywałem książkę do druku. Ta okoliczność umożliwiła Arturowi wykorzystanie partii, które były rozegrane dwa-trzy lata później. Są to w szczególności dwa wspaniałe zwycięstwa Ananda nad Kamskim w finałowym meczu pretendentów i wywołujące wielkie wrażenie partie, które rozegrał Jusupow na turnieju w Szwajcarii w 1994 roku.
      A na przykład materiał Bariejewa - jest rzeczywiście wykładem wygłoszonym w szkole, który wywarł na słuchaczach ogromne wrażenie, nie tylko z powodu czysto szachowych walorów, ale także z uwagi na swego rodzaju formą - ironiczną, a nawet uszczypliwą. Według mnie, taki sposób prowadzenia wykładu, który całkowicie odzwierciedla charakter arcymistrza, bardziej zainteresował słuchaczy. Tylko człowiek zupełnie pozbawiony poczucia humoru może przyjąć ją jako coś obraźliwego. Przecież ironia Bariejewa nie była tak całkiem zła, a skierował ją nie tylko na przeciwników i słuchaczy, ale też na samego siebie.
      Dawno temu natknąłem się na dowcipną karykaturę, na której babcia mówi małemu chłopcu: "A teraz wnuczku powtórzymy słowa, których nigdy nie powinieneś mówić". Przypomniałem to sobie, gdy zapoznałem się z tradycyjnie umieszczonym na końcu książki materiałem Jusupowa, w którym analizowane są fragmenty partii rozegranych przez słuchaczy szkoły. W tym przypadku arcymistrz skoncentrował się na pouczających pozycyjnych błędach, wykonanych przez młodych szachistów. Cóż, z punktu widzenia szachowej pedagogiki takie podejście jest w pełni uzasadnione. Nie bez podstaw mówią, że uczymy się na błędach.
      Na zakończenie przytoczę kilka wypowiedzi szachowych klasyków, które podkreślają wyjątkowe znaczenie, dla każdego szachisty-praktyka, tych problemów, które rozpatrywane są w książce.
      "Logiczny plan robi z nas bohaterów, brak planu - małodusznych głupców" (Em. Lasker).
      "Wbrew ogólnemu przekonaniu, wynikającemu z niewiedzy, główną siłą Poula Morphy była gra pozycyjna, a nie jego kombinacyjny talent. Przecież kombinacje można wykonać tylko wtedy, gdy pozwala na to pozycja" (Capablanka).
      "Umiejętność oceny pozycji jest tak samo konieczna, jak umiejętność obliczania wariantów" (Botwinnik).
      "Starajcie się zapamiętać jak najmniej wariantów! Pozycyjne wyczucie powinno was wyrwać z niewoli wariantów. I dlatego dążcie do rozwoju swojego pozycyjnego wyczucia" (Nimzowitsch).

Poprzednia książka Spis treści Formularz zamówienia Następna książka